uciśnięcia nadbrzusza heimlich medic zachłyśnięcie duszenie fbao ciało obce

Zadławienie-Pierwsza pomoc przy zachłyśnięciu i zadławieniu.

Ciało obce w drogach oddechowych (zadławienie)

Zadławienie jest jednym z tych stanów zagrożenia życia, z którymi możemy mieć styczność na co dzień. Szybkie, łapczywe spożywanie pokarmów, niedopilnowanie bawiącego się małymi przedmiotami dziecka – te, oraz wiele innych sytuacji mogą doprowadzić do niedrożności dróg oddechowych.

Niedrożność dróg oddechowych spowodowana ciałem obcym (Foreign-Body Airway Obstruction–FBAO) jest rzadką, potencjalnie uleczalną przyczyną przypadkowej śmierci. Większość epizodów zadławienia związana jest z jedzeniem i obecnością świadków, co daje możliwość podjęcia szybkiej interwencji, kiedy poszkodowany jest jeszcze w kontakcie.

 

uciśnięcia nadbrzusza heimlich medic zachłyśnięcie duszenie fbao

Jak upewnić się że osoba się zadławiła?

Ponieważ rozpoznanie niedrożności dróg oddechowych jest kluczem do sukcesu w postępowaniu, bardzo ważne jest, aby nie pomylić tej nagłej sytuacji z omdleniem, zawałem serca, drgawkami lub innymi stanami, które mogą powodować nagłe zaburzenia oddechowe, sinicę lub utratę świadomości. Ciało obce może spowodować łagodną lub ciężką niedrożność dróg oddechowych. Objawy pozwalające na różnicowanie łagodnej i ciężkiej niedrożności zostały omówione w tabeli. Ważne jest zapytanie przytomnego poszkodowanego: „Czy się zadławiłeś?”
tabela niedrożność dróg oddechowych zadławienie

Co robić gdy występuje zadławienie?

Postępowanie to jest także właściwe dla dzieci powyżej 1. roku życia.
  • Jeżeli poszkodowany ma objawy łagodnej niedrożności dróg oddechowych:
    • zachęcaj go do kaszlu i nie rób nic więcej.
  • Jeżeli poszkodowany ma objawy ciężkiej niedrożności i jest przytomny:
    • zastosuj do 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową zgodnie z zasadami:
      • stań z boku i nieco za poszkodowanym,
      • podłóż jedną dłoń na klatce piersiowej poszkodowanego i pochyl go do przodu tak, aby przemieszczone ciało obce mogło przedostać się do ust, a nie przesuwało się w głąb dróg oddechowych,
      • …wykonaj do 5 energicznych uderzeń nadgarstkiem drugiej ręki w okolicę międzyłopatkową:
    • Jeżeli 5 uderzeń w okolicę międzyłopatkową nie spowoduje usunięcia ciała obcego, zastosuj 5 uciśnięć nadbrzusza zgodnie z zasadami:…
      • stań za poszkodowanym i obejmij go ramionami na wysokości nadbrzusza,
      • pochyl go do przodu,
      • zaciśnij pięść i umieść ją pomiędzy pępkiem i wyrostkiem mieczykowatym,
      • wolną ręką złap za zaciśniętą pięść i silnie pociągnij do wewnątrz i ku górze,
      • powtórz tę czynność do 5 razy.
    • Jeżeli te czynności nie spowodują usunięcia ciała obcego z dróg oddechowych, kontynuuj uderzenia w okolicę międzyłopatkową w połączeniu z uciśnięciami nadbrzusza.
  • Jeżeli poszkodowany straci przytomność:
    • bezpiecznie ułóż go na ziemi,
    • natychmiast wezwij pogotowie,
    • rozpocznij RKO, zaczynając od uciśnięć klatki piersiowej.

Utrata przytomności

uciśnięcia klatki piersiowej rko cpr aed
Optymistyczną wersją rozwoju zdarzenia jest usunięcie ciała obcego z dróg oddechowych. Może zdarzyć się jednak sytuacja, kiedy dotychczasowe działania będą nieskuteczne i poszkodowany w końcu straci przytomność.

W takim przypadku niezwłocznie należy wezwać pogotowie ratunkowe i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową od wykonania 30 uciśnięć klatki piersiowej. Pomijamy w takim przypadku element oceny oddechu w algorytmie BLS z wiadomej przyczyny – wiemy, że drogi oddechowe drożne nie są oraz że poszkodowany nie oddycha. Warto dodać jeszcze w tym miejscu, że o ile w innych przypadkach NZK nie ma przesłanek do sprawdzania zawartości jamy ustnej, to tutaj jest to konieczne. Pamiętajmy więc, że każdorazowo przed wykonaniem oddechów ratowniczych zaglądamy do jamy ustnej poszkodowanego sprawdzając, czy nie przesunęło się do niej ciało obce.
 
 

Ciekawostki

  • jeżeli ofiarą jest osoba otyła lub kobieta w ciąży, uciśnięcia nadbrzusza należy zastąpić silnymi uciśnięciami klatki piersiowej
  • manewr uciskania nadbrzusza został wymyślony i po raz pierwszy opisany przez amerykańskiego lekarza Henry’ego Heimlicha w 1974 roku
  • od 1986 roku wytyczne American Heart Association zalecają wykonywanie samych uciśnięć nadbrzusza, bez uderzeń międzyłopatkowych
  • co roku w Wielkiej Brytanii z powodu zadławienia leczonych jest ok. 16 000 osób

Źródło:

  1. Wytyczne resuscytacji 2010
  2. Wikipedia
Tomasz Biernat - Cutman (BezpiecznySport.eu), student ratownictwa medycznego, fanatyk MMA, zawodnik Judo.
Posted in Pierwsza Pomoc and tagged , , , , , , , , , , .